Smear ve HPV Testi: Rahim Ağzı Kanserinden Korunmanın Yolu

Rahim ağzı (serviks) kanseri, düzenli tarama ile büyük ölçüde önlenebilen kanserlerden biridir. Hastalığın neredeyse tamamı, yüksek riskli HPV tiplerinin uzun süre kalıcı olmasıyla ilişkilidir.

HPV nedir?

İnsan papilloma virüsü (HPV), cinsel yolla bulaşan ve oldukça yaygın görülen bir virüstür. Enfeksiyonların büyük çoğunluğu 1–2 yıl içinde bağışıklık sistemi tarafından kendiliğinden temizlenir. Kalıcı olan bir kısmı ise yıllar içinde rahim ağzı hücrelerinde değişikliklere yol açabilir.

Smear ile HPV testi arasındaki fark

• Smear (servikal sitoloji): Rahim ağzı hücrelerinde değişiklik olup olmadığını gösterir.
• HPV testi: Yüksek riskli HPV tiplerinin varlığını gösterir.

İki test aynı muayenede alınabilir. Örnek alınması ağrısızdır ve yalnızca birkaç dakika sürer.

Ne sıklıkla yaptırmalıyım?

Türkiye'de ulusal tarama programı kapsamında 30–65 yaş arasındaki kadınlara 5 yılda bir HPV testi ve smear, Kanser Erken Teşhis Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM) ile aile hekimlikleri aracılığıyla ücretsiz olarak sunulmaktadır. Uluslararası kılavuzlar 21–29 yaş arasında 3 yılda bir smear önermektedir. Tarama aralığı kişisel risk durumunuza göre hekiminiz tarafından belirlenir.

Test öncesi nelere dikkat etmeliyim?

• Adet döneminde olmadığınız bir günü seçin.
• Testten önceki 48 saat içinde vajinal duş, krem veya fitil kullanmayın.
• Testten önceki 48 saat cinsel ilişkiden kaçının.

Sonuç anormal çıkarsa?

Anormal bir sonuç çoğu zaman kanser anlamına gelmez. HPV tipine ve hücre değişikliğinin derecesine göre ya belirli aralıklarla takip ya da kolposkopi (rahim ağzının büyüteçli muayenesi) ve gerekirse biyopsi planlanır. Erken evredeki değişiklikler basit işlemlerle tedavi edilebilir.

HPV aşısı

HPV aşısı en etkili sonucu cinsel yaşam başlamadan önce yapıldığında verir; genellikle 9–26 yaş arasında önerilir. Daha ileri yaşlarda aşının faydası bireysel olarak değerlendirilir.