Gebelik Şekeri ve Şeker Yükleme Testi (OGTT)

Gebelik şekeri (gestasyonel diyabet), gebelikte ilk kez ortaya çıkan kan şekeri yüksekliğidir. Plasentanın ürettiği hormonlar insülinin etkisini azaltır; vücut buna yeterli yanıt veremediğinde kan şekeri yükselir. Erken tanı ve doğru yönetimle anne ve bebek için riskler belirgin şekilde azaltılabilir.

Kimler risk altında?

• Gebelik öncesinde fazla kilolu veya obez olanlar
• Birinci derece akrabalarında diyabet bulunanlar
• Önceki gebeliğinde gebelik şekeri ya da 4 kg üzerinde bebek doğuranlar
• Polikistik over sendromu olanlar
• İleri anne yaşı

Test ne zaman yapılır?

Tüm gebelere 24–28. haftalar arasında tarama önerilir. Risk faktörü olanlarda gebeliğin başında da açlık kan şekeri veya HbA1c bakılabilir.

Test nasıl yapılır?

İki farklı yöntem kullanılır; hangisinin uygulanacağına hekiminiz karar verir:

1. Tek aşamalı 75 g test: 8–12 saatlik açlık sonrası kan alınır, 75 gram glukoz içeren şerbet içilir ve 1. ile 2. saatte tekrar kan alınır. Açlıkta 92, 1. saatte 180 veya 2. saatte 153 mg/dL ve üzerindeki değerlerden birinin görülmesi tanı için yeterlidir.
2. İki aşamalı test: Önce aç olmadan 50 gram glukozlu tarama testi yapılır. 1. saat değeri yüksek çıkarsa 100 gramlık 3 saatlik test ile tanı netleştirilir.

Testten önce

Testten önceki günlerde normal beslenmeye devam edin; kendinizi aç bırakmayın. Test süresince oturarak bekleyin, yürümeyin, yemek yemeyin ve sigara içmeyin. Bulantı olursa sağlık personeline haber verin.

Tedavi edilmezse ne olur?

Kontrolsüz gebelik şekeri; iri bebek, doğumda omuz takılması, sezaryen olasılığında artış, yenidoğanda kan şekeri düşüklüğü ve preeklampsi riskinde artışla ilişkilidir. Uzun vadede hem anne hem de çocuk için tip 2 diyabet riski yükselir.

Tanı konursa ne olur?

Gebelik şekerinin büyük kısmı beslenme düzeni, düzenli fiziksel aktivite ve evde kan şekeri takibiyle kontrol altına alınabilir. Hedef değerlere ulaşılamazsa insülin tedavisi başlanır. Bebeğin gelişimi düzenli ultrasonlarla izlenir.